NET ZERO là gì và được thực hiện như thế nào?
Sự khác biệt giữa Carbon Neutrality và Net Zero
Biến đổi khí hậu đã trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự của các nhà lãnh đạo doanh nghiệp trên toàn thế giới. Đồng thời, khái niệm carbon neutrality (trung hòa carbon) cũng ngày càng được nhắc đến nhiều hơn.
Carbon neutrality có nghĩa là đạt được sự cân bằng giữa lượng khí nhà kính phát thải và lượng khí được loại bỏ hoặc bù đắp. Ở cấp độ doanh nghiệp, địa điểm sản xuất (site), sản phẩm, thương hiệu hoặc sự kiện (event), quá trình này thường bắt đầu bằng việc đo lường lượng phát thải, sau đó giảm phát thải ở mức tối đa có thể, và cuối cùng bù đắp phần phát thải còn lại thông qua các dự án tránh phát thải (avoided emissions) hoặc bù trừ carbon (carbon offset).
Việc bù đắp này có thể được thực hiện bằng cách mua tín chỉ carbon để cân bằng với lượng phát thải còn lại.
Net Zero khác với Carbon Neutrality như thế nào ?
Ngược lại, Net Zero (phát thải ròng bằng 0) là một mục tiêu tham vọng và thách thức hơn nhiều. Mục tiêu này đòi hỏi các tổ chức phải giảm phát thải khí nhà kính trên toàn bộ chuỗi giá trị (value chain), bao gồm cả phát thải trực tiếp và gián tiếp từ các nhà cung cấp thượng nguồn đến người sử dụng cuối cùng.
Điều này tạo ra một thách thức toàn cầu phức tạp, bởi vì các doanh nghiệp thường không kiểm soát hoàn toàn toàn bộ chuỗi giá trị của mình.
Để giúp các tổ chức chia sẻ trách nhiệm một cách công bằng trong việc đạt được mục tiêu Net Zero, nhiều tiêu chuẩn đã được thiết lập, chẳng hạn như Science Based Targets initiative (SBTi) cùng với chiến dịch Race to Zero.
Ngoài ra, việc loại bỏ khí nhà kính khỏi khí quyển là yếu tố cần thiết để đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0 trong dài hạn.
Trong khi đó, các cơ chế bù đắp carbon có thể được chấp nhận để đạt được mục tiêu carbon neutrality trong một số trường hợp. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng các biện pháp này chỉ nên được sử dụng như giải pháp chuyển tiếp trong ngắn hạn trên con đường hướng tới Net Zero.
Làm thế nào để đạt được mục tiêu Net Zero?
Biến đổi khí hậu là một trong những thách thức cấp bách nhất của thời đại chúng ta. Chính phủ, các thành phố và doanh nghiệp trên toàn thế giới đều đang đặt ra mục tiêu Net Zero nhằm giảm lượng khí nhà kính phát thải.
Cam kết giảm phát thải phản ánh trách nhiệm môi trường và vai trò lãnh đạo của tổ chức. Tuy nhiên, việc tuyên bố mục tiêu thường dễ dàng hơn nhiều so với việc thực hiện. Thêm vào đó, sự tồn tại của nhiều thuật ngữ liên quan cũng có thể gây ra những hiểu lầm.
Việc áp dụng mục tiêu Net Zero trên phạm vi toàn cầu là yếu tố quan trọng trong việc giải quyết khủng hoảng khí hậu. Thỏa thuận Paris (Paris Agreement) đặt mục tiêu hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu dưới 2°C và cố gắng giữ ở mức 1.5°C.
Nhiều nghiên cứu cho thấy thế giới cần cắt giảm mạnh lượng phát thải khí nhà kính trước năm 2030 và đạt Net Zero vào giữa thế kỷ này để tránh những tác động nghiêm trọng của biến đổi khí hậu.
Net Zero ở cấp độ quốc gia và doanh nghiệp
Để đạt được Net Zero ở cấp quốc gia, cần phải giảm đáng kể lượng phát thải từ các hoạt động kinh tế thông thường, đồng thời loại bỏ khí nhà kính khỏi khí quyển.
Một số nền kinh tế lớn như Nhật Bản, Vương quốc Anh và Pháp đã đặt mục tiêu đạt Net Zero vào năm 2050. Liên minh châu Âu (EU) cũng đặt mục tiêu tương tự trong chiến lược European Green Deal, nhằm sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn, phục hồi đa dạng sinh học và giảm ô nhiễm.
Trong bối cảnh doanh nghiệp, Net Zero được hiểu là trạng thái mà tổng lượng khí nhà kính phát thải từ toàn bộ chuỗi giá trị của tổ chức không gây tác động ròng đến khí hậu.
Để đạt được điều này, các doanh nghiệp cần thực hiện các biện pháp giảm phát thải phù hợp với mục tiêu khoa học 1.5°C, đồng thời loại bỏ vĩnh viễn lượng khí nhà kính tương đương với phần phát thải còn lại – đặc biệt là những loại phát thải khó loại bỏ hoàn toàn.
Sự chuyển đổi ở quy mô toàn cầu
Để đạt được mục tiêu Net Zero toàn cầu theo khung thời gian của Thỏa thuận Paris, cần có những thay đổi lớn về chính sách, công nghệ và hành vi xã hội.
Ví dụ, nhiều dự báo cho rằng 70–80% điện năng toàn cầu cần được sản xuất từ năng lượng tái tạo vào năm 2050. Bên cạnh đó, cần phải thay đổi cách sử dụng năng lượng trong lĩnh vực giao thông và cải thiện hiệu quả sản xuất thực phẩm.
Đầu tư vào năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời và năng lượng gió là rất quan trọng. Đồng thời, việc phát triển các công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon (Carbon Capture and Storage – CCS) cũng đóng vai trò thiết yếu.
Mặc dù việc giảm phát thải phải là ưu tiên hàng đầu, nhưng việc loại bỏ khí nhà kính vẫn cần thiết trong một số ngành công nghiệp khó khử carbon, chẳng hạn như ngành hàng không.
Các phương pháp loại bỏ carbon có thể bao gồm các giải pháp tự nhiên như phục hồi rừng và tăng khả năng hấp thụ carbon của đất, cũng như các công nghệ tiên tiến như thu giữ và lưu trữ carbon trực tiếp từ khí quyển.
NET ZERO là gì và được thực hiện như thế nào ?
Sự khác biệt giữa Carbon Neutrality và Net Zero
Biến đổi khí hậu đã trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự của các nhà lãnh đạo doanh nghiệp trên toàn thế giới. Đồng thời, khái niệm carbon neutrality (trung hòa carbon) cũng ngày càng được nhắc đến nhiều hơn.
Carbon neutrality có nghĩa là đạt được sự cân bằng giữa lượng khí nhà kính phát thải và lượng khí được loại bỏ hoặc bù đắp. Ở cấp độ doanh nghiệp, địa điểm sản xuất (site), sản phẩm, thương hiệu hoặc sự kiện (event), quá trình này thường bắt đầu bằng việc đo lường lượng phát thải, sau đó giảm phát thải ở mức tối đa có thể, và cuối cùng bù đắp phần phát thải còn lại thông qua các dự án tránh phát thải (avoided emissions) hoặc bù trừ carbon (carbon offset).
Việc bù đắp này có thể được thực hiện bằng cách mua tín chỉ carbon để cân bằng với lượng phát thải còn lại.
Net Zero khác với Carbon Neutrality như thế nào ?
Ngược lại, Net Zero (phát thải ròng bằng 0) là một mục tiêu tham vọng và thách thức hơn nhiều. Mục tiêu này đòi hỏi các tổ chức phải giảm phát thải khí nhà kính trên toàn bộ chuỗi giá trị (value chain), bao gồm cả phát thải trực tiếp và gián tiếp từ các nhà cung cấp thượng nguồn đến người sử dụng cuối cùng.
Điều này tạo ra một thách thức toàn cầu phức tạp, bởi vì các doanh nghiệp thường không kiểm soát hoàn toàn toàn bộ chuỗi giá trị của mình.
Để giúp các tổ chức chia sẻ trách nhiệm một cách công bằng trong việc đạt được mục tiêu Net Zero, nhiều tiêu chuẩn đã được thiết lập, chẳng hạn như Science Based Targets initiative (SBTi) cùng với chiến dịch Race to Zero.
Ngoài ra, việc loại bỏ khí nhà kính khỏi khí quyển là yếu tố cần thiết để đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0 trong dài hạn.
Trong khi đó, các cơ chế bù đắp carbon có thể được chấp nhận để đạt được mục tiêu carbon neutrality trong một số trường hợp. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng các biện pháp này chỉ nên được sử dụng như giải pháp chuyển tiếp trong ngắn hạn trên con đường hướng tới Net Zero.
Làm thế nào để đạt được mục tiêu Net Zero ?
Biến đổi khí hậu là một trong những thách thức cấp bách nhất của thời đại chúng ta. Chính phủ, các thành phố và doanh nghiệp trên toàn thế giới đều đang đặt ra mục tiêu Net Zero nhằm giảm lượng khí nhà kính phát thải.
Cam kết giảm phát thải phản ánh trách nhiệm môi trường và vai trò lãnh đạo của tổ chức. Tuy nhiên, việc tuyên bố mục tiêu thường dễ dàng hơn nhiều so với việc thực hiện. Thêm vào đó, sự tồn tại của nhiều thuật ngữ liên quan cũng có thể gây ra những hiểu lầm.
Việc áp dụng mục tiêu Net Zero trên phạm vi toàn cầu là yếu tố quan trọng trong việc giải quyết khủng hoảng khí hậu. Thỏa thuận Paris (Paris Agreement) đặt mục tiêu hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu dưới 2°C và cố gắng giữ ở mức 1.5°C.
Nhiều nghiên cứu cho thấy thế giới cần cắt giảm mạnh lượng phát thải khí nhà kính trước năm 2030 và đạt Net Zero vào giữa thế kỷ này để tránh những tác động nghiêm trọng của biến đổi khí hậu.
Net Zero ở cấp độ quốc gia và doanh nghiệp
Để đạt được Net Zero ở cấp quốc gia, cần phải giảm đáng kể lượng phát thải từ các hoạt động kinh tế thông thường, đồng thời loại bỏ khí nhà kính khỏi khí quyển.
Một số nền kinh tế lớn như Nhật Bản, Vương quốc Anh và Pháp đã đặt mục tiêu đạt Net Zero vào năm 2050. Liên minh châu Âu (EU) cũng đặt mục tiêu tương tự trong chiến lược European Green Deal, nhằm sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn, phục hồi đa dạng sinh học và giảm ô nhiễm.
Trong bối cảnh doanh nghiệp, Net Zero được hiểu là trạng thái mà tổng lượng khí nhà kính phát thải từ toàn bộ chuỗi giá trị của tổ chức không gây tác động ròng đến khí hậu.
Để đạt được điều này, các doanh nghiệp cần thực hiện các biện pháp giảm phát thải phù hợp với mục tiêu khoa học 1.5°C, đồng thời loại bỏ vĩnh viễn lượng khí nhà kính tương đương với phần phát thải còn lại – đặc biệt là những loại phát thải khó loại bỏ hoàn toàn.
Sự chuyển đổi ở quy mô toàn cầu
Để đạt được mục tiêu Net Zero toàn cầu theo khung thời gian của Thỏa thuận Paris, cần có những thay đổi lớn về chính sách, công nghệ và hành vi xã hội.
Ví dụ, nhiều dự báo cho rằng 70–80% điện năng toàn cầu cần được sản xuất từ năng lượng tái tạo vào năm 2050. Bên cạnh đó, cần phải thay đổi cách sử dụng năng lượng trong lĩnh vực giao thông và cải thiện hiệu quả sản xuất thực phẩm.
Đầu tư vào năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời và năng lượng gió là rất quan trọng. Đồng thời, việc phát triển các công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon (Carbon Capture and Storage – CCS) cũng đóng vai trò thiết yếu.
Mặc dù việc giảm phát thải phải là ưu tiên hàng đầu, nhưng việc loại bỏ khí nhà kính vẫn cần thiết trong một số ngành công nghiệp khó khử carbon, chẳng hạn như ngành hàng không.
Các phương pháp loại bỏ carbon có thể bao gồm các giải pháp tự nhiên như phục hồi rừng và tăng khả năng hấp thụ carbon của đất, cũng như các công nghệ tiên tiến như thu giữ và lưu trữ carbon trực tiếp từ khí quyển.
